Kısa Cevap
Dokunmatik ekran çalışmıyorsa sorun çoğunlukla sürücü kaynaklıdır: Aygıt Yöneticisi'nde "HID-uyumlu dokunmatik ekran" aygıtını etkinleştirmek, kaldırıp yeniden başlatarak yeniden kurdurmak ve yonga seti/Serial IO sürücülerini güncellemek çoğu durumu çözer. Aynı bölge her seferinde tepkisiz kalıyorsa (ölü nokta) sorun büyük olasılıkla panelin sayısallaştırıcısında, yani donanımdadır. Aşağıdaki adımlar yazılım ile donanım ayrımını netleştirmenize yardımcı olur.
Sürücü mü Donanım mı? Hızlı Ayrım
Yazılım (sürücü) sorunları genellikle tutarsızdır ve yeniden başlatma, sürücü güncelleme ya da bir güncelleştirmeyi kaldırma ile düzelir. Donanım arızaları ise tek yönde ilerler: aynı nokta sürekli tepkisiz kalır, ölü alan zamanla büyür veya ekrana bastırınca ancak yanıt alırsınız. Hızlı test için ekranı temizleyip varsa ekran koruyucuyu çıkarın, ardından köşeleri ve merkezi tek tek dokunarak deneyin. Belirli bir bölge her denemede ve yeniden başlatmadan sonra da yanıt vermiyorsa donanım; sorun değişkense veya tüm ekran birden ölüyse büyük olasılıkla sürücü söz konusudur.
Adım Adım Sürücü Çözümü
1. komutuyla Aygıt Yöneticisi'ni açın ve "İnsan Arabirim Aygıtları" (Human Interface Devices) bölümünü genişletin. 2. "HID-uyumlu dokunmatik ekran" görünmüyorsa Görünüm menüsünden "Gizli aygıtları göster" seçeneğini işaretleyin; aygıt devre dışıysa sağ tıklayıp "Aygıtı etkinleştir" deyin. 3. Aygıt görünüyorsa sağ tıklayıp "Aygıtı kaldır" deyin ve bilgisayarı yeniden başlatın; Windows sürücüyü açılışta otomatik olarak yeniden kurar. 4. Üreticinin destek sayfasından en güncel yonga seti, Intel/AMD Serial IO ve dokunmatik denetleyici sürücülerini kurun; ardından Ayarlar > Windows Update > Gelişmiş seçenekler > İsteğe bağlı güncelleştirmeler kısmındaki sürücüleri de yükleyin. 5. Sorun sürerse "Donanım ve Aygıtlar" sorun gidericisini çalıştırın; ekran son bir Windows güncelleştirmesinden sonra bozulduysa o güncelleştirmeyi kaldırıp yeniden deneyin.
Sürücüler Nereden Kurulur?
En güvenilir kaynak, cihazınızın üreticisinin (ASUS, Dell, HP, Lenovo, Huawei vb.) resmi destek sayfasıdır. Model numaranızı girip yonga seti, Serial IO ve dokunmatik/sensör sürücülerini indirin. Windows'un genel sürücüsü çoğu zaman yeterli olsa da bazı cihazlarda üreticiye özel denetleyici sürücüsü şarttır. Bir Windows güncelleştirmesinin dokunmatik sürücüsünü kaldırabildiğini de unutmayın; bu durumda üretici sürücüsünü yeniden kurmak sorunu çözer.
Sık Yapılan Hatalar
- Ekran koruyucu veya kalın filmi hesaba katmamak; bazı koruyucular dokunma hassasiyetini belirgin biçimde düşürür.
- Yalnızca dokunmatik yüzey (touchpad) sürücüsünü güncelleyip ekran sayısallaştırıcısını atlamak. Bunlar farklı aygıtlardır.
- Temiz kurulumdan sonra yonga seti/Serial IO sürücülerini kurmayı unutmak. (Temiz kurulum için Kurulum Kılavuzları bölümüne bakabilirsiniz.)
Sık Sorulan Sorular
HID-uyumlu dokunmatik ekran Aygıt Yöneticisi'nde hiç görünmüyor, ne yapmalıyım?
Önce Görünüm > "Gizli aygıtları göster" seçeneğini işaretleyin. Hâlâ yoksa Eylem menüsünden "Donanım değişikliklerini tara" deyin. Görünmemeye devam ediyorsa üreticinin yonga seti ve Serial IO sürücülerini kurun; bu sürücüler eksikken dokunmatik aygıt listede belirmez.
Windows güncellemesinden sonra dokunmatik ekran çalışmayı bıraktı, neden?
Bazı Windows güncelleştirmeleri dokunmatik denetleyici sürücüsünü (örneğin Intel Serial IO veya Integrated Sensor Hub) devre dışı bırakabilir ya da kaldırabilir. Üretici sürücüsünü yeniden kurmak veya sorunlu güncelleştirmeyi kaldırmak çoğu durumda ekranı geri getirir.
Dokunmatik ekranın belirli bir bölgesi tepki vermiyor, sürücü mü suçlu?
Genellikle hayır. Aynı bölge her denemede ve yeniden başlatmadan sonra da tepkisiz kalıyorsa bu, panelin sayısallaştırıcısında fiziksel bir arızaya işaret eder. Sürücü sorunları genellikle tüm ekranı etkiler ve tutarsızdır.
Ekrana su veya darbe geldikten sonra bozuldu, yazılımla düzelir mi?
Sıvı teması ya da darbe sonrası çalışmayı bırakan ekranlar neredeyse her zaman donanım kaynaklıdır ve sürücü işlemleriyle düzelmez. Müdahaleden önce verilerinizi yedekleyin ve cihazı teknik servise yönlendirin.
BIOS'ta dokunmatik ekranı açıp kapatan bir ayar var mı?
Bazı dizüstülerde BIOS/UEFI içinde dokunmatik veya sensör aygıtlarını denetleyen ayarlar bulunabilir; ancak bu model bazında değişir. Emin değilseniz varsayılan ayarları koruyun ve önce yukarıdaki yazılım adımlarını deneyin.
Önemli Not
Sürücü etkinleştirme, kaldırıp yeniden kurma ve güncel denetleyici sürücüleri sorunu çözmüyorsa, dokunmatik panelin fiziksel olarak hasar görmüş olması olasıdır; bu durumda cihazı yetkili teknik servise yönlendirin. Hangi adımda takılırsanız takılın, sizin için birlikte inceleyelim.
