Yeni Intel platformlu Gigabyte ve Aorus sistemlerinde, Windows kurulum ekranı NVMe SSD diskinizi listelemediğinde ya da "Sürücü bulunamadı / Bu diske yükleyemeyiz" benzeri bir uyarı verdiğinde, sebep çoğunlukla VMD (Volume Management Device) özelliğidir. VMD, Intel'in depolama yönetim teknolojisi olan Intel RST (Rapid Storage Technology) ile birlikte çalışır; açık olduğunda NVMe disklerinizi standart Windows kurulum medyasından gizler, çünkü disk artık doğrudan değil, Intel'in özel sürücüsü üzerinden görünür hale gelir. Bu rehber, Gigabyte ve Aorus markalı hem anakartlarda hem de dizüstü bilgisayarlarda VMD / Intel RST özelliğini güvenle nasıl kapatacağınızı adım adım anlatır.
Önemli bir not: Menü adları ve konumları BIOS sürümüne, çip setine ve modele göre küçük farklılıklar gösterebilir. Aşağıda en yaygın yolları harfiyen veriyoruz; emin olunamayan yerlerde "genellikle / çoğu modelde" diliyle yönlendiriyoruz.
Güvenli Geri Dönüş / Önce Bunu Bilin
VMD veya Intel RST ayarını değiştirmeden önce iki kritik uyarıyı mutlaka okuyun:
- 🔴 RAID UYARISI: VMD / Intel RST'yi kapatmak, kurulu olan RAID dizilerini devre dışı bırakır. Birden fazla diski RAID 0/1/5 olarak yapılandırdıysanız (özellikle Intel RST tabanlı RAID), bu ayarı kapattığınızda diziye erişiminizi ve üzerindeki verileri kaybedebilirsiniz. RAID kullanıyorsanız bu ayarı kapatmayın.
- 🔴 MEVCUT WINDOWS UYARISI: Windows zaten kuruluyken VMD/Intel RST'yi kapatıp AHCI moduna geçmek, açılışta INACCESSIBLE_BOOT_DEVICE mavi ekran hatasına yol açar. Çünkü mevcut Windows, açılış için VMD sürücüsünü kullanacak şekilde yapılandırılmıştır; mod aniden değişince diski tanıyamaz. Bu nedenle VMD kapatma işlemi en güvenli olarak temiz kurulum öncesi yapılır.
Mevcut bir Windows üzerinde modu yine de değiştirmeniz gerekiyorsa güvenli yöntem şudur: Önce Windows'u Güvenli Modda (Safe Mode) açacak şekilde ayarlayın, sonra BIOS'tan VMD'yi kapatın. Bunun için Windows içinde Çalıştır (Win+R) > msconfig > Önyükleme (Boot) sekmesi > Güvenli önyükleme (Safe boot) > Minimal seçeneğini işaretleyip yeniden başlatın; ardından BIOS'a girip VMD'yi Disabled yapın. Güvenli modda açılan Windows genel AHCI sürücülerini yükler; sistem normal açıldıktan sonra 'den güvenli önyüklemeyi geri kaldırın. Bu yöntem her donanımda garantili değildir; en sağlıklı yol, verilerinizi yedekleyip temiz kurulum yapmaktır. Riske girmek istemiyorsanız mevcut Windows'ta hiçbir değişiklik yapmadan, aşağıdaki "Sürücü Yükle (F6 IRST)" alternatifini kullanın.
VMD / Intel RST Nasıl Kapatılır
Aşağıdaki yol, Gigabyte/Aorus anakartların (Z690/Z790/B660/B760 ve sonrası gibi modern Intel çip setleri) güncel UEFI BIOS arayüzü içindir:
- Bilgisayarı tamamen kapatıp tekrar açın; açılış logosu görünürken Del (Delete) tuşuna kısa aralıklarla, defalarca basın. (Gigabyte/Aorus anakartlarda BIOS giriş tuşu çoğunlukla Del'dir; bazı sistemlerde boot menüsü için F12 de kullanılır.)
- BIOS açıldığında, ekranı Easy Mode'da görüyorsanız F2 tuşuna basarak Advanced Mode (Classic Mode) görünümüne geçin; tüm ayarlar Advanced/Classic görünümde listelenir.
- Üst menüden Settings sekmesine geçin.
- Settings altında IO Ports başlığını açın. (Bazı eski Gigabyte BIOS sürümlerinde bu ayar Peripherals sekmesi altında ya da Chipset / Advanced bölümünde yer alabilir; göremezseniz bu sekmeleri de kontrol edin.)
- Burada VMD setup menu (ya da kısaca VMD Configuration) öğesini bulup açın.
- İçindeki Enable VMD controller (veya Enable VMD) seçeneğini Disabled olarak değiştirin.
- Değişikliği kaydetmek için F10 tuşuna basın, çıkan onay penceresinde Yes diyerek kaydedip çıkın (Save & Exit). Sistem yeniden başlatılır.
Bu işlemden sonra Windows kurulum ekranına geçtiğinizde NVMe SSD diskiniz normal şekilde listelenecektir.
Menüyü Bulamıyorsanız
VMD / RST seçeneğini hiçbir sekmede göremiyorsanız sırasıyla şunları deneyin:
- BIOS'un Easy Mode yerine Advanced Mode (Classic Mode) görünümünde olduğundan emin olun (F2 ile geçilir). Birçok ayar yalnızca Advanced görünümde listelenir.
- Settings / IO Ports'ta yoksa Peripherals, Chipset, Advanced veya Storage başlıklarını tek tek gezin; ayar adı bazı sürümlerde Intel VMD Technology, VMD Controller ya da SATA And RST Configuration olarak geçebilir.
- Hâlâ göremiyorsanız anakartın/dizüstünün BIOS'unu en güncel sürüme yükseltin: Gigabyte için @BIOS aracı veya Q-Flash ile, dizüstülerde ise üreticinin sürücü/destek sayfasından indirdiğiniz BIOS güncellemesiyle yapılır. Yeni VMD seçenekleri çoğunlukla daha güncel BIOS sürümleriyle gelir.
- 🔴 Genel kural: Hangi ayarı değiştireceğinizden emin değilseniz, değişiklik yapmadan önce mevcut ayarı not edin (bir fotoğrafını çekin). Böylece bir sorun çıkarsa eski duruma kolayca dönebilirsiniz.
Aorus Dizüstülerde Konum
Aorus markalı dizüstü bilgisayarlarda (Aorus 15/16/17 serileri gibi) BIOS arayüzü anakartlardan biraz farklıdır:
- Açılışta Del ya da bazı modellerde F2 tuşuyla BIOS'a girin.
- VMD / Intel RST ayarı dizüstülerde genellikle Advanced sekmesi altında bulunur; bu sekmede VMD Configuration, Volume Management Device ya da Intel(R) Rapid Storage Technology başlığını arayın ve içindeki Enable VMD controller seçeneğini Disabled yapın.
- Değişikliği F10 > Save & Exit ile kaydedin.
Kapatmak İstemiyorsanız: Sürücü Yükle (F6 IRST)
VMD'yi kapatmak istemiyorsanız (örneğin RAID kullanıyorsanız veya mevcut Windows'u bozmak istemiyorsanız), Windows kurulumunda diski Intel RST (IRST) VMD sürücüsünü yükleyerek görünür kılabilirsiniz. Bu, VMD açık kalırken çalışan ve mevcut yapılandırmanızı korumanızı sağlayan en temiz alternatiftir:
- Önce başka bir bilgisayardan, Gigabyte/Aorus'un ilgili modelinin destek sayfasından veya Intel'in sitesinden "Intel RST VMD / IRST F6 driver" paketini indirin; içinden çıkan klasörün tamamını bir USB belleğe kopyalayın (yalnız .inf dosyasını değil; .sys ve .cat dosyaları da gerekir).
- Windows kurulumu sırasında disk seçim ekranına geldiğinizde "Sürücü Yükle (Load Driver)" seçeneğine tıklayın.
- USB bellekteki sürücü klasörünü (genellikle iaStorVD.inf dosyasını içerir) gösterin ve uygun sürücüyü seçip yükleyin.
- Yükleme bitince NVMe SSD diskiniz kurulum ekranında görünür hale gelir ve kuruluma normal şekilde devam edebilirsiniz; VMD/RST ayarına hiç dokunmamış olursunuz.
Windows kurulumunu tamamladıktan sonra lisans etkinleştirmede takılırsanız, Enlisans her aşamada size yardımcı olur.
