# MSI Anakart ve Dizustulerde BIOS'a Girme ve Boot Menusu Tuslari
MSI marka anakart veya dizüstü bilgisayarınızda Windows kurarken, USB'den önyükleme yaparken ya da Secure Boot, TPM gibi ayarları değiştirmek istediğinizde önce BIOS (UEFI ayar ekranı) veya boot menüsü ekranına girmeniz gerekir. Bu rehberde MSI cihazlarda doğru tuşları ve gelişmiş ayarların yerini adım adım açıklıyoruz.
Once Su Cumleyi Aklinizda Tutun
Bilgisayar acilirken ilk birkac saniyede ekranin altinda genellikle "Press [tus] for Setup / Boot Menu" yazar; emin degilseniz ona bakin ve tusa acilir acilmaz araliksiz birkac kez basin. Bu cumle her marka ve model icin gecerli en guvenli yoldur; tus modele gore degisse bile bu yontemle dogru ekrana ulasirsiniz.
MSI'da Hangi Tus Ne Ise Yarar?
MSI hem masaustu anakartlarda hem de dizustu modellerde genel olarak ayni iki tusu kullanir:
- Del (Delete) tusu: BIOS / UEFI ayar ekranina girmek icin. MSI'nin resmi yontemidir. Cihazi acar acmaz, MSI logosu / ejderha amblemi gorununce Del tusuna araliksiz birkac kez basin.
- F11 tuşu: Boot (önyükleme) menüsünü açmak için. Bu menü, ayarları kalıcı değiştirmeden tek seferlik olarak USB bellek, Windows kurulum diski veya farklı bir diskten başlatmak istediğinizde kullanılır.
Çoğu MSI masaüstü anakartın açılış ekranında "Press DEL key to enter Setup Menu, F11 to enter Boot Menu" benzeri bir yazı kısa süre görünür.
Açılış Çok Hızlıysa (Tuşa Yetişemiyorsanız)
NVMe SSD, hızlı DDR5 bellek ve Windows Hızlı Başlangıç özelliği yüzünden açılış ekranı çok kısa kalabilir veya hiç görünmeyebilir. Bu durumda iki seçenek vardır:
1. Güç düğmesine basar basmaz Del (veya boot menüsü için F11) tuşuna aralıksız, ardı ardına basmaya başlayın. Logoyu beklemeyin. 2. Windows acik haldeyken: Ayarlar > Sistem > Kurtarma > Gelismis baslatma > Simdi yeniden baslat yolundan, ardindan Sorun Gider > Gelismis secenekler > UEFI Bellenim Ayarlari ile dogrudan BIOS'a girebilirsiniz. Bu yontem tus zamanlamasi gerektirmez ve en garantili olanidir.
Click BIOS: EZ Mode ve Advanced Mode
MSI'nin BIOS arayuzu Click BIOS olarak adlandirilir ve iki gorunumu vardir:
- EZ Mode (Kolay Mod): Açıldığında gelen sade ekran; temel bilgileri ve hızlı ayarları gösterir.
- Advanced Mode (Gelişmiş Mod): Tüm detaylı ayarların bulunduğu mod.
Bu iki mod arasinda gecis icin F7 tusuna basmaniz yeterlidir. Asagidaki gelismis ayarlarin cogu Advanced Mode altinda bulunur; bir ayari goremiyorsaniz once F7 ile Advanced Mode'a gecin.
Secure Boot (Güvenli Önyükleme) Konumu
Windows 11 kurulumu ve bazi oyunlarin korumalari icin gereklidir. Yol genellikle soyledir:
- Settings (Ayarlar) > Security (Guvenlik) > Secure Boot -> durumu Enabled (Etkin) yapin.
Onemli: Secure Boot icin disk GPT bicimli olmali ve BIOS modu UEFI (CSM kapali) olmalidir. Ayar gri / secilemiyorsa Settings > Boot > Fast Boot secenegini Disabled yapmak menuleri gorunur kilabilir.
AMD fTPM / Intel PTT (TPM 2.0) Konumu
MSI tuketici anakartlarinda fiziksel cip yerine islemci tabanli (firmware) TPM kullanilir: AMD islemcilerde fTPM, Intel islemcilerde PTT (Platform Trust Technology). Genel yol:
- Settings > Security > Trusted Computing -> Security Device Support = Enabled -> ardindan TPM Device Selection secenegini AMD'de AMD CPU fTPM, Intel'de PTT olarak ayarlayin.
BIOS surumune gore bu menu Settings > Advanced altinda da bulunabilir. Secenek hic yoksa, anakart icin guncel bir BIOS surumu gerekebilir.
Resizable BAR Konumu
Ekran kartınızın performansını artıran Resizable BAR için iki ayar birlikte açılır (Advanced Mode'da):
- Settings altinda Above 4G Decoding = Enabled ve Re-Size BAR Support = Enabled yapin.
Konum BIOS surumune gore degisebilir; "Above 4G" secenegini etkinlestirmeden Resizable BAR genelde gorunmez veya calismaz.
VMD Denetleyicisi (Intel VMD / RST) Konumu
Ozellikle Intel islemcili MSI dizustulerde, Windows kurulumu sirasinda diskler gorunmuyorsa bu ayar onemlidir. Yol:
- Advanced > Enable VMD controller (Etkin / Devre Disi).
VMD etkin birakilirsa, Windows kurulumunda diskin taninmasi icin Intel RST (IRST) F6 surucusunu USB'den yuklemeniz gerekir (kurulumda "Surucu yukle / Load driver" adimi). VMD'yi devre disi yapmak da diskleri gorunur kilar, ancak bu durumda RAID dizileri kullanilamaz. (13. nesil ve sonrasi bazi MSI dizustulerde VMD fabrikada etkin gelir.)
Kaydetme ve Cikis
Yaptığınız ayarları kalıcı hale getirmek için F10 tuşuna basın, ardından onay penceresinde Yes / Evet seçin. Bilgisayar ayarlı haliyle yeniden başlar.
Hala Giremiyorsaniz
Üstteki güvenli yöntemi tekrar hatırlayın: açılışta ekranın altındaki "Press [tuş]..." yazısına bakın ve o tuşa açılır açılmaz aralıksız basın. Bilgisayarınız açık haldeyken Windows üzerinden UEFI Bellenim Ayarları yolu da her zaman çalışır.
---
Windows, Office veya diger yazilim lisanslariniz konusunda kuruluma kadar yardimci olmamizi isterseniz, Enlisans destek ekibi yaninizdadir.
