Bu Hata Nedir?
BIOS/UEFI'de RAM için XMP/EXPO profilini etkinleştirdikten ya da işlemciyi (CPU) aşırı hızlandırdıktan (overclock) sonra mavi ekran almaya başladıysanız, sistem belleğiniz veya işlemciniz seçtiğiniz hızda kararlı çalışamıyor demektir. Bu mavi ekranlar bazen anında, bazen 1-4 saat çalıştıktan sonra rastgele ortaya çıkar (sık görülen kodlar: MEMORY_MANAGEMENT, WHEA_UNCORRECTABLE_ERROR, CLOCK_WATCHDOG_TIMEOUT).
Olası Nedenler
- XMP/EXPO hızının kartınızın o yapılandırmada kararlı çalışabildiğinden yüksek olması
- 4 modül takılı sistemlerde belleğin 2 modüle göre daha düşük hızda kararlı olması
- Yetersiz bellek/işlemci voltajı
- İşlemci overclock değerlerinin kararsız olması
- Anakartın uyumluluk listesinde olsa bile o özel sistemde tam kararlı olmaması
Adım Adım Çözüm
1. Önce her şeyi varsayılana döndürün. BIOS/UEFI'ye girin (genelde açılışta Del veya F2). "Load Optimized Defaults" / "Varsayılanları Yükle" seçeneğini uygulayıp kaydedin ve çıkın. Mavi ekran kesiliyorsa sebep overclock'tur. 2. XMP/EXPO'yu kapatın. Bellek profili menüsünde XMP/EXPO ayarını Devre Dışı (Disabled) yapın; sistem belleği güvenli temel hızda (örn. JEDEC) çalışır. 3. CPU overclock'u kaldırın. İşlemci çarpan/voltaj (multiplier/vcore) değerlerini Auto'ya alın. 4. Kademeli deneyin (isteğe bağlı). Kararlı çalıştıktan sonra performans için profili tekrar açacaksanız, en yüksek hıza atlamak yerine bir kademe düşük hız ya da XMP II / Tweaked gibi alternatif profil deneyin. 5. CMOS temizleyin (gerekirse). Ayarlar kararsız kaldıysa veya BIOS'a giremiyorsanız, bilgisayarı kapatıp fişten çekin ve anakart kılavuzundaki yönteme göre CMOS'u (Clear CMOS jumper'ı ya da pil çıkarma) temizleyerek tüm ayarları fabrika değerine sıfırlayın. 6. Sistemi en az birkaç saat normal kullanımla test edip kararlılığı doğrulayın.
Önemli Not
BIOS/UEFI ayarları ve CMOS temizleme donanım düzeyinde işlemlerdir; voltaj değerlerini bilinçsizce yükseltmek bileşenlere zarar verebilir. Emin değilseniz yalnızca "Varsayılanları Yükle" ile sıfırlamakla yetinin ve daha ileri overclock denemelerini deneyimli biriyle ya da yetkili servisle yapın. Varsayılana döndükten sonra bile mavi ekran sürüyorsa sorun overclock değil, başka bir donanım/sürücü kaynağıdır.
