Genel Bakış
Microsoft Surface cihazları, çoğu dizüstü ve masaüstünden farklı çalışır. Diğer markalarda kullanılan F2 / F10 / F12 / Del / Esc gibi klasik BIOS giriş tuşları Surface cihazlarda yoktur. Bunun yerine Surface, Microsoft tarafından özel olarak tasarlanmış kendi UEFI yazılımını kullanır ve bu menüye fiziksel ses tuşlarıyla girilir.
Bu rehberde, Surface cihazınızda UEFI ayar ekranına nasıl gireceğinizi, USB'den nasıl önyükleme yapacağınızı ve Secure Boot, TPM ile önyükleme sırası ayarlarının nerede bulunduğunu adım adım açıklıyoruz.
1) UEFI Ayar Ekranına Girme (Ses Açma / Volume Up)
Surface cihazınızın firmware (UEFI) ayar ekranına girmek için:
1. Surface cihazınızı tamamen kapatın ve kapandığından emin olmak için yaklaşık 10 saniye bekleyin. 2. Ses Açma (Volume Up) tuşunu basılı tutun. 3. Ses Açma tuşunu basılı tutmaya devam ederken Güç (Power) tuşuna bir kez basıp bırakın. 4. Ekranda Microsoft veya Surface logosu belirdiğinde Ses Açma tuşunu bırakmayın — UEFI ayar ekranı açılana kadar basılı tutmaya devam edin. 5. UEFI ekranı geldiğinde Ses Açma tuşunu bırakabilirsiniz.
Notlar:
- Tablet türü Surface modellerinde ses tuşları cihazın yan kenarındadır; tuş takımıyla yapılan bir işlem değildir.
- Görebileceğiniz ve değiştirebileceğiniz ayarlar Surface modelinize ve cihazın ev (Home) veya kurumsal (Business) kullanım için üretilmiş olmasına göre değişebilir.
2) Windows İçinden UEFI'ye Girme (Tuş Kullanmadan)
Fiziksel tuş yöntemini kullanmak istemiyorsanız, Windows üzerinden de UEFI ekranına ulaşabilirsiniz:
1. Başlat > Ayarlar > Sistem > Kurtarma (Settings > System > Recovery) yolunu izleyin. 2. Gelişmiş başlangıç (Advanced startup) bölümünün yanındaki Şimdi yeniden başlat seçeneğine tıklayın. 3. Cihaz yeniden başladığında Sorun gider > Gelişmiş seçenekler > UEFI Bellenim (Firmware) Ayarları yolunu seçin. 4. Yeniden başlat deyin; cihaz doğrudan Surface UEFI ekranında açılır.
Bu yöntem, ses tuşlarının çalışmadığı durumlarda güvenilir bir alternatiftir.
3) USB'den Önyükleme (Ses Kısma / Volume Down)
Sistem kurmak veya kurtarma medyası çalıştırmak için USB'den önyükleme yapmak isterseniz:
1. Surface cihazınızı kapatın. 2. Önyüklenebilir (bootable) USB sürücüyü Surface'in USB bağlantı noktasına takın. 3. Ses Kısma (Volume Down) tuşunu basılı tutun. 4. Basılı tutarken Güç (Power) tuşuna bir kez basıp bırakın. 5. Ekranda Microsoft veya Surface logosu belirir; Ses Kısma tuşunu bırakmayın. 6. Logonun altında dönen noktalar (yükleniyor animasyonu) göründüğünde tuşu bırakın. 7. USB'den önyükleme başlar; ekrandaki yönergeleri izleyin.
Önemli ayrım:
- Ses Açma = UEFI ayarlarına gir.
- Ses Kısma = doğrudan USB'den önyükle.
İki tuşu karıştırmayın; yanlış tuş cihazı istenmeyen bir moda sokabilir veya hiçbir şey yapmayabilir.
4) Surface UEFI Menü Sayfaları ve Ayar Konumları
Surface UEFI ekranı, sol tarafta sayfa sayfa düzenlenmiş bir menüye sahiptir. Önemli ayarların konumu şöyledir:
Security (Güvenlik) sayfası
- Secure Boot (Güvenli Önyükleme): Bu sayfada açılıp kapatılır. Secure Boot, yetkisiz/imzasız önyükleme kodunun çalışmasını engelleyerek bootkit ve rootkit türü zararlılara karşı koruma sağlar. Başka bir işletim sistemini veya bazı önyüklenebilir medyaları çalıştırmak gerektiğinde geçici olarak kapatabilirsiniz.
- TPM (Trusted Platform Module): Cihazınıza bağlı olarak TPM'nin etkin/devre dışı durumu bu bölümde görüntülenebilir ve değiştirilebilir. TPM, BitLocker disk şifrelemesi için gerekli olan donanım tabanlı güvenlik bileşenidir. Eğer UEFI'de "Enable TPM" seçeneğini görmüyorsanız, Windows içinde komutuyla durumu kontrol edebilirsiniz.
- UEFI ayarlarını parolayla koruma seçeneği de bu sayfadadır.
Boot configuration (Önyükleme yapılandırması) sayfası
- Önyükleme sırası (boot order): Windows Boot Manager, USB Storage, PXE Network ve Internal Storage gibi cihazların sırasını burada değiştirir; istediklerinizi etkin veya devre dışı bırakabilirsiniz.
- Belirlediğiniz özel önyükleme sırasının uygulanması için Enable Alternate Boot Sequence (Alternatif Önyükleme Sırasını Etkinleştir) seçeneğini On (Açık) konumuna almanız gerekir.
Devices (Cihazlar) sayfası
- Yalnızca kurumsal (Surface for Business) modellerde bulunur. Kamera, ses, Wi-Fi/Bluetooth, SD kart ve Type Cover bağlantı noktası gibi yerleşik bileşenleri açıp kapatmaya yarar.
PC information / About sayfaları
- Model, seri numarası, sistem UUID ve firmware sürüm bilgilerini gösterir.
Exit (Çıkış) sayfası
- Değişikliklerinizi kaydedip cihazı yeniden başlatmak için Restart Now (Şimdi Yeniden Başlat) seçeneğini kullanın.
5) USB'den Önyükleme Yapamıyorsanız
USB sürücü tanınmıyorsa şunları kontrol edin:
- Daha önce Windows Insider sürümü yüklediyseniz, USB önyükleme sürücüsünün tanınması için Secure Boot'u önce kapatıp sonra tekrar açmanız gerekebilir.
- Özel bir önyükleme sırası tanımladıysanız, UEFI Boot configuration ekranındaki Gelişmiş seçenekler bölümünde Enable Alternate Boot Sequence ayarının On olduğundan emin olun.
Sık Karşılaşılan Durumlar
- Logo geldi ama UEFI açılmadı: Tuşu çok erken bırakmış olabilirsiniz. Ses Açma tuşunu UEFI ekranı görünene kadar kesintisiz basılı tutun.
- Hiçbir şey olmuyor: Cihazın tam kapandığından emin olun; uyku/hazırda bekletme modunda bu yöntem çalışmaz. 10 saniye bekleyip tekrar deneyin veya Windows içinden (Bölüm 2) girin.
Enlisans Notu
Lisans etkinleştirme işlemleriniz sırasında UEFI/Secure Boot ile ilgili bir adıma takılırsanız, Enlisans destek ekibi süreç boyunca size adım adım yardımcı olur. Cihaz modelinizi belirtmeniz, doğru yönlendirme için yeterlidir.
