Bir web sitesini açmaya çalıştığınızda tarayıcının sayfayı tümüyle kırmızı bir uyarı ekranıyla engellediğini ve "Bağlantınız gizli değil" mesajıyla birlikte NET::ERR_CERT_DATE_INVALID kodunu (kimi durumda NET::ERR_CERT_AUTHORITY_INVALID) gösterdiğini görüyorsanız, çoğu zaman sorun ziyaret ettiğiniz sitede değil, kendi bilgisayarınızdadır. Tarayıcı, bir sitenin güvenlik sertifikasının geçerli olup olmadığını bilgisayarınızın tarih ve saatine bakarak doğrular. Sistem saatiniz gerçek zamandan saparsa, geçerli sertifikalar bile "süresi dolmuş" ya da "henüz geçerli değil" gibi algılanır ve bağlantı güvenlik gerekçesiyle kesilir. İyi haber şu ki bu sorun genellikle birkaç dakikada, ücretsiz olarak çözülür.
Neden Olur
- Yanlış sistem tarihi veya saati: En sık karşılaşılan nedendir. Saat birkaç dakika bile şaşmışsa hata çıkabilir; tarih yanlışsa (örneğin yıl 2099 ya da 2016 görünüyorsa) hata kesindir.
- Bozuk veya biten CMOS (BIOS) pili: Masaüstü bilgisayarınız her kapatıldığında saat sıfırlanıyor veya tarih eski bir güne dönüyorsa, anakarttaki düğme pil bitmiş olabilir.
- Yanlış saat dilimi: Saat doğru görünse bile saat dilimi yanlışsa eşitleme kayabilir.
- Otomatik saat eşitlemesinin kapalı veya başarısız olması: Windows Saat (W32Time) servisi durmuşsa saat zamanla kayar.
- Tarayıcı veya SSL önbelleği: Eski, hatalı önbelleğe alınmış sertifika verileri hatayı sayfada "takılı" tutabilir.
- Antivirüs/güvenlik yazılımının HTTPS (SSL) taraması: Bazı güvenlik programları şifreli trafiği denetlerken kendi sertifikalarını araya sokar ve sertifika zincirini bozabilir.
- Eksik veya güncel olmayan kök sertifikalar: Windows güncel değilse, sitelerin sertifikalarını doğrulayan kök sertifika listesi eski kalabilir.
Çözüm Adımları
Adımları kolaydan zora doğru, sırayla uygulayın. Çoğu kullanıcı için ilk iki adım yeterlidir.
1) Sistem tarih ve saatini otomatik ayarlayın. Görev çubuğundaki saate sağ tıklayıp "Tarih/saati ayarla" seçeneğine girin (Ayarlar > Saat ve Dil > Tarih ve Saat). Açılan ekranda:
- "Saati otomatik olarak ayarla" seçeneğini açın.
- "Saat dilimini otomatik olarak ayarla" seçeneğini açın; kapalıysa saat diliminizi elle (UTC+03:00) İstanbul olarak seçin.
- Aynı sayfadaki "Şimdi eşitle" düğmesine basın.
2) Saati komutla zorla eşitleyin. Otomatik eşitleme çalışmazsa, Başlat'a yazıp Komut İstemi'ne sağ tıklayarak "Yönetici olarak çalıştır" ile açın ve şu komutları sırayla çalıştırın: `````0x1`, Windows'un bu sunucuyu kendi belirlediği aralıkla düzenli olarak sorgulamasını sağlayan ayardır.
3) Windows Saat servisinin çalıştığını doğrulayın. Başlat'a yazıp Enter'a basın. Listede "Windows Time" (Windows Saat) servisini bulun. Çift tıklayıp Başlangıç türü'nü Otomatik yapın; servis durdurulmuşsa Başlat düğmesine basın ve Tamam ile kaydedin.
4) Tarayıcı ve SSL önbelleğini temizleyin. Saat düzeldikten sonra hata sayfada hâlâ görünüyorsa, açık sayfada Ctrl + F5 ile zorla yenileyin. Sorun sürerse Chrome/Edge'de Ctrl + Shift + Delete ile "Önbelleğe alınmış görüntüler ve dosyalar"ı seçip temizleyin. Eski sertifika önbelleğini boşaltmak için Başlat'a yazıp İnternet Özellikleri > İçerik sekmesinden "SSL durumunu temizle"ye basabilirsiniz. Hatanın gerçekten tarayıcı kaynaklı olup olmadığını test etmek için Ctrl + Shift + N ile gizli pencerede aynı siteyi açın.
5) Bilgisayarı yeniden başlatın. Saat ve servis ayarlarını oturmuş hâle getirmek ve geçici takılmaları gidermek için cihazı yeniden başlatın.
6) Antivirüs/güvenlik yazılımının SSL taramasını geçici kapatın. Hata her sitede çıkıyorsa, kullandığınız güvenlik programının (ör. Avast, Kaspersky, ESET, Bitdefender) "HTTPS taraması" / "SSL/TLS taraması" / "Şifreli bağlantı taraması" ayarını geçici olarak kapatıp tekrar deneyin. Sorun kalkarsa programı en güncel sürümüne yükseltin ve taramayı yeniden açın.
7) Windows'u güncelleyin (kök sertifikalar dâhil). Ayarlar > Windows Update > Güncellemeleri denetle ile sistemi güncelleyin. Güncellemeler, sertifika doğrulaması için gereken güncel kök sertifikaları da yükler.
8) CMOS (BIOS) pilini değiştirin. Her açılışta tarih/saat sürekli sıfırlanıyor ya da geçmiş bir tarihe dönüyorsa, masaüstü anakartınızdaki CR2032 düğme pili bitmiştir; değiştirin. Bu, saatin kalıcı olarak doğru kalmasını sağlar.
Önleme
- "Saati otomatik olarak ayarla" ve "Saat dilimini otomatik olarak ayarla" ayarlarını her zaman açık tutun.
- Windows Saat (W32Time) servisinin başlangıç türünü Otomatik bırakın.
- Windows ve tarayıcınızı güncel tutarak kök sertifikaların güncel kalmasını sağlayın.
- Masaüstü bilgisayarınızın saati sık şaşıyorsa CMOS pilini zamanında değiştirin.
- Güvenlik yazılımınızın SSL/HTTPS tarama modülünü güncel tutun.
Doğru çalışan, güncel bir Windows kurulumu bu tür hataları en aza indirir. Enlisans olarak %100 orijinal Windows ve Office lisans anahtarlarını hızlı teslimat ve hızlı destekle sunuyor; kurulum sonrası karşılaştığınız bu tür sorunlarda da yanınızda oluyoruz.
