Bilgisayarınızı açtığınızda ekran kartınız düşük çözünürlükte takılıyor, görüntüde artefaktlar (bozuk pikseller, renk lekeleri) beliriyor ya da tamamen siyah ekranla karşılaşıyorsanız ve Aygıt Yöneticisi'nde ekran kartınızın yanında sarı bir ünlem işaretiyle birlikte "Sorun bildirdiği için Windows bu aygıtı durdurdu (Kod 43)" yazısını görüyorsanız doğru yerdesiniz. Bu hata, ekran kartınızın sürücüsünün Windows'a "aygıt düzgün çalışmıyor" bilgisini iletmesiyle ortaya çıkar; yani ya bir sürücü/yazılım sorunu ya da kartın kendisinde bir donanım sorunu söz konusudur. Çoğu zaman bozuk bir sürücüden kaynaklanır ve yazılımsal müdahaleyle düzelir; bir kısmında ise kartın fiziksel oturması veya güç bağlantısı devreye girer. Aşağıda kolaydan zora doğru, GPU'ya özgü adımları sırasıyla bulacaksınız.
Neden Olur
- Bozuk veya uyumsuz sürücü: Yarım kalan sürücü kurulumu, üst üste binen güncellemeler ya da otomatik yüklenen uyumsuz bir sürücü en sık nedendir.
- Hatalı Windows güncellemesi: Bir güncelleme sonrası grafik sürücüsünün bozulması.
- Kartın yuvasına tam oturmaması: Masaüstü sistemlerde PCIe yuvasından kayma veya temassızlık.
- PCIe güç kablosu sorunu: 6 veya 8 pinli ek güç bağlantısının gevşek ya da eksik olması.
- Eski anakart (BIOS/UEFI) yazılımı: Yeni nesil kartlarda anakart BIOS'unun güncel olmaması uyumsuzluk yaratabilir.
- Aşırı hızlandırma (overclock) kararsızlığı: Kart veya bellek hızının dengesiz ayarlanması.
- Isınma veya donanım arızası: Yetersiz soğutma ya da yıpranmış bir kartın gerçek arızası.
Çözüm Adımları
1. Bilgisayarı tamamen yeniden başlatın. Geçici bir sürücü takılması çoğu zaman temiz bir yeniden başlatmayla çözülür. Bilgisayarı tamamen kapatıp birkaç saniye bekleyin, ardından yeniden açın.
2. Sürücüyü Aygıt Yöneticisi'nden güncelleyin. Başlat düğmesine sağ tıklayın → Aygıt Yöneticisi → Görüntü Bağdaştırıcıları başlığını genişletin → ekran kartınıza sağ tıklayın → Sürücüyü güncelleştir → Sürücüleri otomatik olarak ara.
3. Sürücüyü geri alın. Sorun yeni bir güncelleme sonrası başladıysa: ekran kartınıza sağ tıklayıp Özellikler → Sürücü sekmesi → Sürücüyü Geri Al. Bu seçenek aktifse önceki çalışan sürücüye döner; soluksa (tıklanamıyorsa) geri alınacak eski sürücü kaydı yok demektir, bir sonraki adıma geçin.
4. Sürücüyü kaldırıp yeniden kurun. Aygıt Yöneticisi'nde karta sağ tıklayın → Aygıtı kaldır → onaylayın. Ardından listenin en üstündeki bilgisayar adınıza sağ tıklayıp Donanım değişikliklerini tara deyin. Windows sürücüyü yeniden yükleyecektir. İsterseniz bilgisayarı yeniden başlatmak da yeniden kurulumu tetikler.
5. DDU ile temiz sürücü kurulumu yapın (en etkili adım). Normal kaldırma; kayıt defteri kayıtları, önbellek ve sürücü deposu dosyalarını geride bırakabilir. Display Driver Uninstaller (DDU) bunları köklü temizler:
- Üreticinizin (NVIDIA / AMD / Intel veya dizüstüyseniz marka) resmî sitesinden kartınıza ve Windows sürümünüze uygun sürücüyü indirin ama henüz kurmayın.
- İnterneti geçici olarak kapatın ki Windows araya girip kendi sürücüsünü yüklemesin.
- Windows'u Güvenli Mod'da başlatın: Ayarlar > Sistem > Kurtarma > Gelişmiş başlangıç > Şimdi yeniden başlat; bilgisayar açılınca Sorun Gider > Gelişmiş seçenekler > Başlangıç Ayarları > Yeniden Başlat ve yeniden açıldığında F4 tuşuna basarak Güvenli Mod'u seçin.
- DDU'yu çalıştırın, aygıt türünü GPU seçin, üreticinizi (NVIDIA / AMD / Intel) belirleyin ve Temizle ve Yeniden Başlat deyin.
- Yeniden başladıktan sonra indirdiğiniz temiz sürücüyü kurun.
6. Aşırı hızlandırmayı (overclock) kapatın. MSI Afterburner gibi araçlarla yapılmış çekirdek/bellek hız artışlarını sıfırlayın; kararsız overclock Kod 43'ü tetikleyebilir.
7. Kartı yeniden oturtun ve güç kablosunu kontrol edin (masaüstü). Bu fiziksel adıma başlamadan önce bilgisayarı tamamen kapatın, güç kablosunu prizden çekin ve metal bir yüzeye dokunarak statik elektriği boşaltın. Ardından kasayı açın, ekran kartını PCIe yuvasından çıkarıp tıklayarak tam oturana kadar yeniden takın. 6/8 pinli PCIe güç kablolarının karta ve güç kaynağına sıkıca bağlı olduğundan emin olun.
8. Anakart BIOS'unu güncelleyin. Özellikle yeni nesil bir kartta sorun yaşıyorsanız, anakart üreticisinin sitesinden modelinize uygun en güncel BIOS'u kurmak uyumsuzluğu giderebilir. Bu adımı talimatlara harfiyen uyarak yapın; yarıda kalan bir BIOS güncellemesi anakartı kullanılmaz hale getirebilir.
9. Donanımı çapraz test edin. Mümkünse kartı başka bir bilgisayarda deneyin ya da elinizde başka bir kart varsa onu sisteminize takın. Hata kartla birlikte taşınıyorsa sorun büyük olasılıkla donanımsaldır ve garanti/servis gerektirir.
Önleme
- Sürücüleri yalnızca üreticinin resmî sitesinden indirin; üçüncü taraf "sürücü güncelleme" yazılımlarından kaçının.
- Büyük sürücü değişikliklerinde önce DDU ile temizlik yapıp temiz kurulum alışkanlığı edinin.
- Sistemin ısınmasını önlemek için kasa içi tozu düzenli temizleyin ve havalandırmayı açık tutun.
- Kararlılığından emin değilseniz overclock'u varsayılan değerlerde bırakın.
- Çalışan bir kurulumdayken bir sistem geri yükleme noktası oluşturun; ileride sorunu hızla geri alabilirsiniz.
Windows ve Office etkinleştirmede ihtiyacınız olduğunda %100 orijinal anahtar ve hızlı destekle Enlisans yanınızda.
