Ağınızdaki bilgisayar ve cihazlara IP adreslerini tek tek elle girmek hem zaman alır hem de adres çakışmalarına yol açar. DHCP (Dynamic Host Configuration Protocol), istemcilere IP adresini, alt ağ maskesini, varsayılan ağ geçidini ve DNS sunucularını otomatik olarak dağıtarak bu yükü ortadan kaldırır. Bu rehberde Windows Server 2022 üzerinde DHCP Server rolünü kurmayı, sunucuyu Active Directory'de yetkilendirmeyi ve ilk kapsamınızı (scope) baştan sona oluşturmayı adım adım anlatıyoruz.
Ön Koşullar
Kuruluma başlamadan önce ortamınızın şu gereksinimleri karşıladığından emin olun:
- Desteklenen bir Windows Server sürümü (bu rehberde Windows Server 2022).
- Sunucuda sabit (statik) bir IPv4 adresi — DHCP sunucusu kendi adresini DHCP'den almamalıdır.
- Dağıtacağınız bir IP adres aralığı ve buna ait alt ağ maskesi.
- Administrators grubuna (veya eşdeğeri yetkiye) üye bir hesap.
- Etki alanı ortamında kuruyorsanız sunucunun etki alanına katılmış olması ve DHCP'yi yetkilendirebilecek yetkiye sahip bir hesap.
Çözüm Adımları
1. DHCP Server rolünü kurun
Server Manager üzerinden Manage > Add Roles and Features yolunu izleyin, Role-based or feature-based installation seçeneğiyle ilerleyin ve Select server roles ekranında DHCP Server kutusunu işaretleyin. Açılan pencerede yönetim araçlarını eklemek için Add Features deyin ve sihirbazı Install ile tamamlayın. Kurulum yeniden başlatma gerektirmez.
Yükseltilmiş (yönetici) bir PowerShell oturumunda aynı işi tek satırla yaparsınız:
````
2. Güvenlik gruplarını oluşturun ve hizmeti yeniden başlatın
Kurulum sonrası DHCP Administrators ve DHCP Users yerel güvenlik gruplarının oluşturulması gerekir. Yükseltilmiş bir PowerShell oturumunda şu komutu çalıştırın:
````
Ardından grupların etkin olması için DHCP hizmetini yeniden başlatın:
````
3. Sunucuyu Active Directory'de yetkilendirin
Etki alanı ortamında bir DHCP sunucusu, Active Directory'de yetkilendirilmeden (authorize) IP adresi kiralayamaz. Bu, ağa izinsiz takılan sahte DHCP sunucularının yanlış adres dağıtmasını engelleyen bir güvenlik önlemidir; yetkilendirilmemiş sunucu otomatik olarak devre dışı kalır.
GUI tarafında: Server Manager > Tools > DHCP konsolunu açın, sunucu adına sağ tıklayıp Authorize deyin. Birkaç saniye sonra listeyi yenilediğinizde kapsamların yanında yeşil simgeyi görmelisiniz.
PowerShell ile (kendi sunucu adınız ve IP'nizle değiştirin):
````
Yetkilendirmeyi doğrulamak için:
````
Not: Etki alanı yoksa (çalışma grubu kurulumu) bu komutu çalıştırmayın; yetkilendirme yalnızca Active Directory ortamında gereklidir.
4. Yeni bir kapsam (scope) oluşturun
Kapsam, sunucunun istemcilere dağıtacağı IP adres aralığını tanımlar. DHCP konsolunda sunucu adını genişletin, IPv4 üzerine sağ tıklayıp New Scope deyin ve sihirbazı izleyin: kapsama bir ad verin, IP Address Range ekranında başlangıç–bitiş adreslerini ve alt ağ maskesini girin.
PowerShell ile örnek bir kapsam (10.10.10.100–10.10.10.200 aralığı, 255.255.255.0 maskesi):
````
parametresi kapsamı aynı anda etkinleştirir. GUI sihirbazında ise Activate Scope adımında "Yes, I want to activate this scope" seçeneğini işaretlemeniz gerekir.
5. Hariç tutma aralığı (exclusion) ekleyin
Sunucu, yazıcı veya yönlendirici gibi statik IP atadığınız cihazların adreslerini DHCP havuzundan çıkarın ki çakışma olmasın. Aşağıdaki örnek, kapsamın alt ucundaki bir bloğu dağıtım dışı bırakır:
````
6. Kapsam seçeneklerini yapılandırın (003 Router ve 006 DNS)
İstemcilerin dış ağlara çıkabilmesi için 003 (Router / Varsayılan Ağ Geçidi) ve isim çözümlemesi için 006 (DNS Sunucuları) seçenekleri zorunludur. GUI'de Scope Options > Configure Options yolundan ayarlayabilirsiniz. PowerShell ile:
Varsayılan ağ geçidi (Seçenek 003):
````
DNS sunucusu ve etki alanı adı (Seçenek 006 ve 015):
````
Birden fazla DNS sunucusu için biçimini ya da seçenek kimliğiyle biçimini kullanabilirsiniz.
7. Kira süresini (lease duration) ayarlayın
Varsayılan kira süresi 8 gündür. Kablolu ve sabit cihazlar için bu uygundur; misafir veya kablosuz ağlarda daha kısa bir süre (örneğin birkaç saat) adres havuzunun hızlı geri dönmesini sağlar. PowerShell'de süre biçiminde verilir:
````
Bu örnek kira süresini 1 güne ayarlar.
8. Rezervasyon ekleyin
Bir cihazın (örneğin yazıcı veya sunucu) her zaman aynı IP'yi almasını istiyorsanız, cihazın MAC adresine dayalı bir rezervasyon oluşturun:
````
GUI'de bu işlem, kapsam altındaki Reservations düğümüne sağ tıklanıp New Reservation seçilerek de yapılabilir.
9. Doğrulama yapın
Kurulumu test etmek için bir istemci bilgisayarı aynı alt ağa bağlayın ve şu komutla aldığı yapılandırmayı görün:
````
İstemcinin doğru aralıktan bir IP, doğru ağ geçidi (003) ve DNS sunucusu (006) aldığını teyit edin. Sunucu tarafında kiralanan adresleri görmek için:
````
İstemci adres almıyorsa; kapsamın etkin (Active) olduğunu, sunucunun Active Directory'de yetkili olduğunu () ve istemci farklı bir alt ağdaysa yönlendiricide DHCP iletimi (DHCP relay/forwarding) açık olduğunu kontrol edin.
İpuçları
- DHCP yayın (broadcast) mesajları yönlendiriciler arasından geçmez. Birden fazla alt ağa hizmet verecekseniz ya her alt ağa ayrı bir DHCP sunucusu kurun ya da yönlendiricilerde DHCP iletimini etkinleştirip her alt ağ için ayrı bir kapsam tanımlayın.
- Statik IP'li tüm cihazların adreslerini mutlaka hariç tutma aralığına alın; ileride büyüme için birkaç fazla adres bırakın.
- DHCP'nin DNS kayıtlarını otomatik güncellemesini istiyorsanız sunucu düzeyinde ile dinamik güncellemeleri açabilirsiniz.
- Kapsamı yanlış aralıkla etkinleştirmemek için üretim ağında önce küçük bir aralıkla test edip sonra genişletin.
Enlisans olarak Windows Server ve Office için %100 orijinal lisansları hızlı teslimat ve hızlı destekle sunuyoruz; sunucu altyapınızı kurarken doğru ve faturalı lisansla ilerlemek için yanınızdayız.
