Windows kurulumunu başlattığınızda diskiniz (NVMe SSD veya SATA disk) listede görünmüyorsa, sorunun kaynağı büyük olasılıkla Intel VMD (Volume Management Device) teknolojisidir. VMD, depolama denetleyicisini Intel Rapid Storage Technology (RST) sürücüsü olmadan tanınmayacak şekilde "soyutlar". Windows kurulum ortamında bu sürücü bulunmadığından, disk gizli kalır ve "Sürücü bulunamadı" hatası alırsınız. Çözüm, ya BIOS'tan VMD/RST'yi kapatıp diski standart AHCI modunda göstermek, ya da kurulum sırasında Intel RST (IRST) sürücüsünü elle yüklemektir.
Güvenli Geri Dönüş / Önce Bunu Bilin
VMD ayarına dokunmadan önce iki kritik noktayı mutlaka değerlendirin:
🔴 Windows ZATEN kuruluysa kapatmayın (mavi ekran riski). Windows, VMD açıkken kurulduysa, sistem dosyaları VMD/RST denetleyicisine göre yapılandırılmıştır. BIOS'tan VMD'yi sonradan kapatıp AHCI'ye geçerseniz, açılışta INACCESSIBLE_BOOT_DEVICE mavi ekranı (BSOD) ile karşılaşabilirsiniz; çünkü Windows artık açılış diskini farklı bir denetleyici üzerinden görmeye çalışır. Bu nedenle VMD kapatma işlemi en güvenli olarak temiz Windows kurulumundan ÖNCE yapılır.
Mevcut Windows'ta mutlaka mod değiştirmek zorundaysanız iki yol vardır:
- Önerilen (en sorunsuz): Verilerinizi yedekleyin ve VMD/RST kapalı (AHCI) haldeyken temiz bir Windows kurulumu yapın.
- İleri düzey (yeniden kurmadan): Önce tam bir yedek alın (yalnız geri yükleme noktası değil — sistem açılmayabilir). Sonra Windows'u Güvenli Mod'a alın ( > Önyükleme sekmesi > "Güvenli önyükleme / Minimal" işaretleyin, yeniden başlatın), ardından BIOS'tan VMD'yi kapatın. Windows Güvenli Mod'da standart depolama sürücüsünü yükler ve yeni modu öğrenir; sonra 'ten Güvenli önyüklemeyi kaldırıp normal açılışa dönersiniz. Bu yöntem her donanımda garanti değildir (özellikle bazı dizüstülerde başarısız olabilir); açılmazsa temiz kurulum gerekir.
🔴 RAID kullanıyorsanız VMD/RST'yi KAPATMAYIN. VMD/Intel RST'yi kapatmak, kurulu RAID dizilerini devre dışı bırakır ve diziye bağlı veriler erişilemez hale gelebilir. Birden fazla diski RAID 0/1/5/10 olarak çalıştırıyorsanız bu ayara dokunmayın.
İpucu: BIOS'ta değişiklik yapmadan önce mevcut ayarı (Enabled/Disabled) bir kenara not edin; gerekirse geri dönebilirsiniz.
VMD / Intel RST Nasıl Kapatılır
Aşağıdaki yol, Asus dizüstü bilgisayarlar ile ROG, TUF Gaming ve Prime anakartlarda geçerlidir. Menü adları model ve BIOS sürümüne göre küçük farklılık gösterebilir.
1. Bilgisayarı kapatın. Açılışta sürekli F2 (dizüstülerde genellikle F2, anakartlarda Del veya F2) tuşuna basarak BIOS'a girin. 2. BIOS açıldığında ekran büyük ihtimalle EZ Mode'dadır. F7 tuşuna basarak ya da ekrandaki Advanced Mode seçeneğine tıklayarak gelişmiş moda geçin. (VMD ayarı EZ Mode'da görünmez; bu yüzden Advanced Mode şarttır.) 3. Advanced (Gelişmiş) sekmesine gidin. 4. Dizüstülerde genellikle doğrudan VMD setup menu öğesini görürsünüz. ROG/TUF/Prime anakartlarda bu ayar çoğu modelde Advanced > System Agent (SA) Configuration > VMD setup menu altındadır. (Bazı modellerde SATA Configuration / PCH Storage Configuration bölümünde de depolama mod ayarları bulunur.) 5. VMD setup menu'ye girin, Enable VMD controller satırını seçin ve değerini Disabled yapın, onaylayın (Ok). Böylece sistem standart AHCI moduna geçer ve diskiniz Windows kurulumunda görünür hale gelir. 6. F10 tuşuna basın, Ok ile onaylayarak ayarları kaydedin. Bilgisayar yeniden başlar; artık Windows kurulumunda diskiniz listelenir.
Menüyü Bulamıyorsanız
Eğer "VMD setup menu" veya "Enable VMD controller" seçeneğini hiç göremiyorsanız:
- Advanced / gelişmiş moda geçtiğinizden emin olun. EZ Mode'da bu ayar gizlidir; F7 ile Advanced Mode'a geçmeden ayar görünmez.
- Anakartlarda ayar genellikle System Agent (SA) Configuration veya PCH Storage Configuration alt menüsünün içindedir; Advanced sekmesindeki tüm alt menüleri açıp VMD / Storage / SATA geçen başlıkları tek tek kontrol edin.
- BIOS'unuzu güncelleyin. Eski BIOS sürümlerinde VMD seçeneği bulunmayabilir veya kapatınca mavi ekran çıkabilir. Asus, bazı modellerde VMD kapatma sonrası BSOD sorunu için BIOS güncellemesini önerir. Açılamayan sistemlerde Asus'un EZ Flash aracıyla USB üzerinden güncelleme yapılabilir.
- Değişiklik yapmadan önce mevcut ayarı not edin; emin değilseniz dokunmayın.
Kapatmak İstemiyorsanız: Sürücü Yükle (F6 IRST)
VMD'yi kapatmak istemiyorsanız (örneğin RAID kullanıyorsanız ya da fabrika ayarını korumak istiyorsanız), VMD'yi açık bırakıp Windows kurulumunda Intel RST sürücüsünü elle yükleyebilirsiniz:
1. Başka bir bilgisayarda Asus destek sayfasından modelinize ait Intel Rapid Storage Technology (IRST) VMD sürücüsünü indirin, arşivi açıp bir USB belleğe kopyalayın. 2. Windows kurulumunu başlatın; disk seçme ekranına gelin. 3. Disk listesi boş geldiğinde Sürücü Yükle (Load Driver) seçeneğine tıklayın (klasik kurulumlarda bu adım F6 sürücü yükleme yöntemine karşılık gelir). 4. USB bellekteki klasörü gösterip Intel RST / VMD sürücüsünü (genellikle benzeri) seçin ve yükleyin. 5. Sürücü yüklendikten sonra diskiniz listede belirir ve VMD açık kalarak kuruluma normal şekilde devam edebilirsiniz.
Windows lisansınızla ilgili etkinleştirme veya kurulum konusunda takılırsanız Enlisans destek ekibi size adım adım yardımcı olur.
